Studiefinanciering 2026: basisbeurs en aanvullende beurs

Inhoudsopgave

• De basisbeurs in 2026: de bedragen
• Hoe werkt de aanvullende beurs?
• Hoe DUO het inkomen van je ouders berekent
• Lenen voor je studie: wat zijn de voorwaarden?
• De impact van een studieschuld op je hypotheek
• Het studentenreisproduct: gratis reizen met het ov
• De prestatiebeurs: wanneer wordt de gift een lening?
• Bijverdienen naast je studie: onbeperkt, maar niet onbelast
• Veelgestelde vragen over studiefinanciering

Wie in 2026 gaat studeren aan het hbo of de universiteit, krijgt te maken met de studiefinanciering van de Dienst Uitvoering Onderwijs, beter bekend als DUO. Dit systeem is een combinatie van verschillende onderdelen die je financiële basis vormen tijdens je studie. De studiefinanciering bestaat in 2026 uit vier pijlers: de basisbeurs, een eventuele aanvullende beurs, een rentedragende lening en het studentenreisproduct. Het is belangrijk om te weten dat een deel van deze financiering een gift kan worden, maar alleen als je op tijd je diploma haalt. Anders verandert het in een schuld die je volledig moet terugbetalen.

De basisbeurs in 2026: de bedragen

De basisbeurs is een vast maandelijks bedrag dat iedere student in het hoger onderwijs kan aanvragen, ongeacht het inkomen van de ouders. De hoogte van de beurs hangt af van je woonsituatie. Als je voor je studie op kamers gaat, ontvang je een hoger bedrag dan wanneer je bij je ouders blijft wonen. Dit verschil is bedoeld om de extra kosten voor huur, boodschappen en andere vaste lasten te compenseren.

Voor de periode van januari tot en met augustus 2026 zijn de volgende bedragen vastgesteld:

Deze bedragen worden jaarlijks aangepast aan de inflatie. De hierboven genoemde bedragen gelden dus tot en met de zomer. Vanaf september 2026, aan het begin van het nieuwe collegejaar, worden de bedragen opnieuw geïndexeerd en waarschijnlijk iets verhoogd. Houd de aankondigingen van DUO hierover in de gaten. Om voor de basisbeurs in aanmerking te komen, moet je een voltijdopleiding volgen aan een erkende instelling in Nederland, de Nederlandse nationaliteit hebben (of aan bepaalde voorwaarden voldoen als EU-burger) en jonger zijn dan 30 jaar als je studiefinanciering voor het eerst aanvraagt.

Hoe werkt de aanvullende beurs?

Naast de basisbeurs kun je mogelijk recht hebben op een aanvullende beurs. Deze is, in tegenstelling tot de basisbeurs, wél afhankelijk van het inkomen van je ouders. De gedachte hierachter is dat niet alle ouders in staat zijn om hun studerende kinderen financieel te ondersteunen. De aanvullende beurs is bedoeld om deze studenten extra te helpen.

De maximale aanvullende beurs voor studenten in het hbo en aan de universiteit bedraagt in 2026 ongeveer € 491,08 per maand. Je ontvangt dit volledige bedrag als het gezamenlijke inkomen van je ouders niet hoger is dan circa € 38.000 per jaar. Verdienen je ouders meer, dan wordt de beurs lager. De beurs bouwt geleidelijk af tot een ouderlijk inkomen van ongeveer € 78.000. Ligt het inkomen van je ouders daarboven, dan heb je geen recht meer op de aanvullende beurs.

Hoe DUO het inkomen van je ouders berekent

Een veelgestelde vraag is welk inkomen DUO precies gebruikt. DUO kijkt naar het zogeheten ‘verzamelinkomen’ van je ouders van twee jaar geleden. Voor je aanvraag in 2026 wordt dus gekeken naar het inkomen uit 2024. Dit doet DUO omdat de definitieve inkomensgegevens van de Belastingdienst pas na afloop van een kalenderjaar beschikbaar zijn.

Is het inkomen van je ouders in de tussentijd aanzienlijk gedaald, bijvoorbeeld door werkloosheid of pensionering? Dan kun je DUO vragen om een recenter inkomensjaar als uitgangspunt te nemen. Dit heet ‘verlegging peiljaar’.

DUO houdt ook rekening met andere factoren. Heb je broers of zussen die ook studeren en studiefinanciering ontvangen, of heb je ouders die een studieschuld terugbetalen? Deze situaties kunnen de hoogte van je aanvullende beurs positief beïnvloeden, omdat de financiële draagkracht van je ouders dan als lager wordt ingeschat.

Lenen voor je studie: wat zijn de voorwaarden?

Kom je met de basisbeurs en een eventuele aanvullende beurs niet rond, dan kun je ervoor kiezen om geld bij te lenen. Dit is een flexibele lening: je bepaalt zelf hoeveel je maandelijks leent, tot een maximaal bedrag. In tegenstelling tot de beurzen is dit bedrag altijd een lening, nooit een gift. Je moet het volledige geleende bedrag na je studie terugbetalen, inclusief de opgebouwde rente.

De rente op een studielening is relatief laag, omdat deze is gekoppeld aan de rente op Nederlandse staatsobligaties. De rente wordt jaarlijks voor een periode van vijf jaar vastgezet. Het is dus geen variabele rente die maandelijks verandert, maar je rentepercentage kan na vijf jaar wel worden aangepast. Het is een schuld die je aangaat, en dat heeft gevolgen voor je financiële toekomst.

De impact van een studieschuld op je hypotheek

Een van de belangrijkste gevolgen van een studieschuld is de invloed op het verkrijgen van een hypotheek. Banken en andere hypotheekverstrekkers kijken bij een hypotheekaanvraag naar je financiële verplichtingen, en een studieschuld is daar een van. Ze kijken niet naar hoeveel je maandelijks daadwerkelijk aflost, maar rekenen met een vast percentage van je oorspronkelijke schuld om je maandlast te bepalen. Dit verlaagt het bedrag dat je maximaal kunt lenen voor een huis.

Stel, je hebt een studieschuld van € 30.000. De bank berekent dan een theoretische maandlast die van je leencapaciteit wordt afgetrokken. Zelfs als je nog niet bent begonnen met aflossen, telt de schuld al mee. Dit kan duizenden euro’s schelen op je maximale hypotheek. Het is daarom verstandig om bewust te lenen en niet meer dan strikt noodzakelijk. Lees hier meer over hoeveel hypotheek je kunt krijgen op basis van je salaris.

Het studentenreisproduct: gratis reizen met het ov

Het vierde onderdeel van de studiefinanciering is het studentenreisproduct. Hiermee kun je gratis of met korting reizen met het openbaar vervoer in Nederland. Je laadt het product op je persoonlijke OV-chipkaart. Je kunt kiezen tussen een weekabonnement en een weekendabonnement.

• Weekabonnement: Je reist gratis van maandagochtend 04:00 tot zaterdagochtend 04:00. In het weekend (van zaterdag 04:00 tot maandag 04:00) en op feestdagen reis je met 40% korting.
• Weekendabonnement: Je reist gratis van vrijdagmiddag 12:00 tot maandagochtend 04:00 en op feestdagen. Doordeweeks reis je met 40% korting (buiten de ochtendspits van 04:00 tot 09:00).

Je mag gedurende je studie een aantal keer wisselen tussen een week- en weekendabonnement. Dit kan handig zijn als je bijvoorbeeld stage gaat lopen en andere reispatronen hebt. Net als de beurzen is het reisproduct een onderdeel van de prestatiebeurs.

De prestatiebeurs: wanneer wordt de gift een lening?

Zowel de basisbeurs, de aanvullende beurs als het studentenreisproduct vallen onder de ‘prestatiebeurs’. Dit is een cruciale voorwaarde die je goed moet begrijpen. De financiering die je ontvangt, is in eerste instantie een lening. Het wordt pas een gift als je binnen een periode van tien jaar je diploma behaalt. Deze periode van tien jaar start op het moment dat je voor het eerst studiefinanciering voor het hoger onderwijs ontvangt.

Haal je je diploma niet binnen deze termijn, dan moet je alles terugbetalen: de volledige basisbeurs, de volledige aanvullende beurs en de waarde van het studentenreisproduct. Over dit bedrag wordt ook rente berekend. Wissel je van studie? De teller van de tienjaarsperiode loopt gewoon door. Het is dus belangrijk om je studie serieus te nemen en binnen de gestelde termijn af te ronden om een hoge schuld te voorkomen.

Bijverdienen naast je studie: onbeperkt, maar niet onbelast

Sinds de herinvoering van de basisbeurs geldt er geen bijverdiengrens meer. Je mag dus onbeperkt bijverdienen naast je studiefinanciering zonder dat dit gevolgen heeft voor je beurs van DUO. Dit geeft studenten de vrijheid om werkervaring op te doen en extra inkomsten te genereren.

Onbeperkt bijverdienen betekent echter niet dat je geen belasting betaalt. Over je inkomsten uit een bijbaan of als zzp’er moet je gewoon inkomstenbelasting afdragen. Gelukkig profiteer je als werkende student van heffingskortingen, waardoor je over de eerste duizenden euro’s vaak weinig tot geen belasting betaalt. De belangrijkste zijn de algemene heffingskorting en de arbeidskorting.

Laten we een rekenvoorbeeld bekijken voor 2026. Een student verdient € 25.000 bruto per jaar met een bijbaan.

In dit voorbeeld betaalt de student over een inkomen van € 25.000 slechts € 137,50 aan inkomstenbelasting, dankzij de hoge heffingskortingen. Houd er wel rekening mee dat een hoger inkomen invloed kan hebben op eventuele toeslagen, zoals de zorgtoeslag en huurtoeslag. Gebruik onze bruto-netto calculator om precies te zien wat je netto overhoudt.

Veelgestelde vragen over studiefinanciering

Telt studiefinanciering mee als inkomen voor de toeslagen van mijn ouders?

Nee, de studiefinanciering die een student ontvangt, wordt niet gezien als inkomen van de ouders. Het heeft dus geen invloed op de hoogte van bijvoorbeeld de huurtoeslag of zorgtoeslag van je ouders.

Mag ik bijverdienen naast mijn studiefinanciering?

Ja, er geldt geen bijverdiengrens meer voor studenten met studiefinanciering. Je mag onbeperkt bijverdienen zonder dat je studiefinanciering wordt gekort. Je moet over je inkomsten wel gewoon inkomstenbelasting betalen.

Wat gebeurt er met mijn studiefinanciering als ik van studie wissel?

Als je van studie wisselt, loopt je recht op studiefinanciering in principe gewoon door. De periode waarin je al financiering hebt ontvangen, telt wel mee voor de totale duur van je recht. Ook de tienjaarsperiode voor de prestatiebeurs blijft doorlopen vanaf het moment dat je voor het eerst financiering ontving. Het is dus financieel ongunstig om vaak te wisselen.

Een goede financiële planning is de basis voor een zorgeloze studietijd. Breng je inkomsten en uitgaven in kaart en beslis bewust of en hoeveel je wilt lenen. Met de tools op onze site kun je diverse berekeningen maken. Bekijk een overzicht van al onze rekentools.