Bijstandsuitkering 2026: netto bedragen per maand

Inhoudsopgave

• Netto bijstandsuitkering in 2026
• Waarom de bedragen twee keer per jaar veranderen
• De belangrijkste voorwaarden voor bijstand
• Onvoldoende inkomen en vermogen
• Geen recht op een andere uitkering
• De plichten die bij de bijstand horen
• Jouw leefsituatie bepaalt de hoogte
• Alleenstaand of samenwonend: het verschil
• De kostendelersnorm: wonen met meer volwassenen
• Werken naast je bijstandsuitkering
• Vrijlatingsregeling om werk te stimuleren
• Extra’s: vakantiegeld en bijzondere bijstand
• Vakantiegeld bij een bijstandsuitkering
• Wat is bijzondere bijstand?
• Veelgestelde vragen over de bijstandsuitkering

De bijstandsuitkering is het sociale vangnet van Nederland. Het is een minimuminkomen voor mensen die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien en geen recht hebben op een andere uitkering. De hoogte van de bijstand is gekoppeld aan het wettelijk minimumloon en wordt daarom twee keer per jaar aangepast: op 1 januari en 1 juli. Op deze pagina vind je de verwachte netto bedragen voor 2026 en een heldere uitleg van de belangrijkste regels en voorwaarden.

Netto bijstandsuitkering in 2026

De bedragen die je maandelijks op je rekening ontvangt, zijn netto bedragen. Dit betekent dat de loonheffing (belasting en premies) er al vanaf is gehaald. De bedragen in de tabel zijn inclusief de opbouw van vakantiegeld. Dit vakantiegeld wordt meestal in mei of juni apart uitbetaald.

Deze bedragen gelden voor personen vanaf 21 jaar tot de AOW-leeftijd. Voor jongeren van 18 tot 21 jaar en voor personen boven de AOW-leeftijd gelden andere, lagere normen. De bedragen voor gehuwden en samenwonenden zijn de gezamenlijke uitkering voor het huishouden. Iedere partner ontvangt de helft.

Waarom de bedragen twee keer per jaar veranderen

De bijstand is gekoppeld aan het netto minimumloon. Omdat het minimumloon op 1 januari en 1 juli wordt aangepast aan de gemiddelde loonontwikkeling in Nederland, stijgt de bijstandsuitkering mee. Dit heet indexatie. De lichte stijging per 1 juli 2026 in de tabel is een prognose op basis van de verwachte inflatie en loonstijgingen. De definitieve bedragen worden kort van tevoren vastgesteld door de overheid.

De belangrijkste voorwaarden voor bijstand

Lang niet iedereen komt in aanmerking voor een bijstandsuitkering. De gemeente, die de uitkering verstrekt, toetst je aanvraag aan een aantal strikte voorwaarden. De belangrijkste zijn dat je onvoldoende inkomen en vermogen hebt en dat je geen recht hebt op een andere uitkering. Daarnaast gelden er diverse plichten.

Onvoldoende inkomen en vermogen

De bijstand is bedoeld als laatste redmiddel. Dit betekent dat je eerst je eigen financiële mogelijkheden moet benutten.

De inkomenstoets: De gemeente kijkt naar al je inkomsten. Denk hierbij aan loon uit werk, alimentatie, of inkomsten uit verhuur. Vrijwel alle inkomsten worden volledig gekort op je uitkering. Verdien je in een maand € 250 met parttime werk, dan wordt je uitkering die maand met € 250 verlaagd. Er zijn wel enkele uitzonderingen en regelingen om werken te stimuleren, waarover later meer.

De vermogenstoets: Je mag een klein bedrag aan spaargeld of bezittingen hebben. Dit heet het ‘vrijgelaten vermogen’. Alles wat je daarboven bezit, moet je eerst ‘opeten’ voordat je recht hebt op bijstand. Onder vermogen vallen zaken als:

• Spaargeld en beleggingen.
• Een auto met een waarde boven een bepaald bedrag.
• Waardevolle bezittingen (die niet tot de normale inboedel behoren).
• Een eventuele erfenis.

De exacte vermogensgrenzen worden jaarlijks vastgesteld. Heb je een eigen huis? Dan telt de overwaarde (de waarde van het huis min de resterende hypotheek) ook mee als vermogen. Als die overwaarde boven de grens uitkomt, kan de gemeente je een bijstandsuitkering verstrekken in de vorm van een lening, met je huis als onderpand. Dit wordt een krediethypotheek genoemd.

Geen recht op een andere uitkering

De Participatiewet, waar de bijstand onder valt, is een vangnet. Dat betekent dat je eerst moet nagaan of je recht hebt op een zogenoemde ‘voorliggende voorziening’. Dit zijn uitkeringen zoals de Werkloosheidswet (WW) of de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOW). Pas als je voor dit soort regelingen niet in aanmerking komt, kun je een bijstandsuitkering aanvragen. Kom je bijvoorbeeld net uit een baan, dan moet je eerst een WW-uitkering aanvragen. Is die lager dan de bijstandsnorm, dan kan de bijstand deze in sommige gevallen aanvullen.

De plichten die bij de bijstand horen

Aan een bijstandsuitkering zijn strenge verplichtingen verbonden. Kom je deze niet na, dan kan de gemeente je uitkering verlagen of zelfs tijdelijk stopzetten. De belangrijkste plichten zijn:

• Arbeidsplicht: Je moet actief op zoek naar betaald werk en aangeboden werk accepteren. Dit geldt ook als het werk onder je opleidingsniveau is of buiten je woonplaats.
• Inlichtingenplicht: Alle wijzigingen in je persoonlijke, financiële of leefsituatie moet je direct doorgeven aan de gemeente. Ga je samenwonen, ontvang je een erfenis, begin je met een opleiding of ga je werken? Meld het meteen. Dit is een van de belangrijkste regels. Wij zien vaak dat lezers hierdoor in de problemen komen. Het niet of te laat doorgeven van informatie kan leiden tot een boete en de verplichting om de te veel ontvangen uitkering terug te betalen.
• Medewerkingsplicht: Je moet meewerken aan onderzoeken van de gemeente, zoals een huisbezoek om je leefsituatie te controleren.
• Tegenprestatie: De gemeente kan je vragen om een onbetaalde, maatschappelijk nuttige activiteit te verrichten als tegenprestatie voor je uitkering. De invulling hiervan verschilt per gemeente.

Jouw leefsituatie bepaalt de hoogte

De bijstandsnorm is niet voor iedereen gelijk. De overheid gaat ervan uit dat je kosten kunt delen als je met meer mensen in één huis woont. Daarom zijn er verschillende normen voor verschillende leefsituaties.

Alleenstaand of samenwonend: het verschil

Een alleenstaande ontvangt een uitkering die is gebaseerd op 70 procent van de norm voor een gezamenlijk huishouden. De gedachte hierachter is dat vaste lasten zoals huur, energie en internet relatief zwaarder wegen voor iemand die alleen woont. Een stel kan deze kosten delen, waardoor hun gezamenlijke kosten niet het dubbele zijn van die van een alleenstaande. De gezamenlijke uitkering van € 1.902,02 (per 1 januari 2026) is dus de 100-procentnorm.

De kostendelersnorm: wonen met meer volwassenen

Woon je met meer volwassenen van 27 jaar of ouder in één huis? Dan is de kostendelersnorm van toepassing. De gemeente verlaagt dan je uitkering. De redenering is simpel: hoe meer personen in een huis wonen, hoe lager de woonkosten per persoon. Alle volwassen medebewoners tellen mee, behalve:

• Jongeren tot 27 jaar.
• Studenten die studiefinanciering ontvangen.
• Huurders of kostgangers met een commercieel contract.

Rekenvoorbeeld kostendelersnorm:
Stel, je bent alleenstaand en woont samen met je broer van 30 en een vriendin van 40. Jullie zijn dan met drie kostendelende medebewoners. De bijstandsnorm voor gehuwden (€ 1.902,02) wordt dan gedeeld door het aantal bewoners. Jouw individuele bijstandsuitkering wordt dan € 1.902,02 / 3 = € 634,01 per maand. Dit is een aanzienlijk lager bedrag dan de standaardnorm voor een alleenstaande. Het is cruciaal om je woonsituatie goed door te geven, omdat de kostendelersnorm grote financiële gevolgen heeft.

Werken naast je bijstandsuitkering

Het doel van de bijstand is altijd om je zo snel mogelijk weer aan het werk te helpen. Werken loont, ook vanuit de bijstand, al zijn de regels complex. In principe wordt elke euro die je verdient, ingehouden op je uitkering.

Stel, je alleenstaandenuitkering is € 1.331,43. Je vindt parttime werk en verdient € 400 netto per maand. De gemeente kort deze € 400 op je uitkering. Je ontvangt dan nog € 1.331,43 – € 400 = € 931,43 aan bijstand. Je totale inkomen is dan € 931,43 + € 400 = € 1.331,43. Je gaat er financieel dus niet direct op vooruit.

Vrijlatingsregeling om werk te stimuleren

Om te voorkomen dat mensen niet gaan werken, hebben gemeenten een ‘vrijlatingsregeling’. Dit betekent dat je een deel van je inkomsten uit werk tijdelijk mag houden bovenop je uitkering. De regels hiervoor verschillen per gemeente, maar de landelijke wet biedt de volgende mogelijkheden:

• Algemene vrijlating: Voor iedereen die gaat werken vanuit de bijstand. Je mag dan 6 maanden lang 25% van je inkomsten houden, met een maximumbedrag per maand.
• Medische urenbeperking: Als je door een medische beperking niet volledig kunt werken, mag je 15% van je inkomsten houden, met een maximum per maand. Deze regeling is niet beperkt in tijd.
• Alleenstaande ouders: Alleenstaande ouders met een kind tot 12 jaar hebben een extra regeling om werk en zorg te kunnen combineren.

Deze vrijlatingen zijn bedoeld als een tijdelijke stimulans. Het is altijd verstandig om bij jouw eigen gemeente na te vragen welke specifieke regels zij hanteren. Wil je weten wat je netto overhoudt van een salaris als je volledig gaat werken? Gebruik dan onze bruto-netto calculator.

Extra’s: vakantiegeld en bijzondere bijstand

Naast de maandelijkse uitkering zijn er nog een paar andere financiële regelingen waar je als bijstandsontvanger mee te maken kunt krijgen.

Vakantiegeld bij een bijstandsuitkering

Net als werkenden bouw je in de bijstand vakantiegeld op. Dit is een reservering van een percentage van je bruto uitkering. De netto bedragen in de tabel bovenaan deze pagina zijn inclusief de opbouw van dit vakantiegeld. De gemeente betaalt het opgebouwde bedrag één keer per jaar uit, meestal in de maand mei of juni. Dit is een extraatje bovenop je normale maandelijkse uitkering. Meer informatie over de berekening en uitbetaling vind je op onze pagina over vakantiegeld berekenen.

Wat is bijzondere bijstand?

Soms krijg je te maken met onverwachte en noodzakelijke kosten die je niet kunt betalen van je uitkering. Denk aan de kosten voor een advocaat, de eigen bijdrage voor medische hulp, of de vervanging van een kapotte wasmachine. Voor dit soort situaties kun je bij de gemeente ‘bijzondere bijstand’ aanvragen. Dit is geen vast recht. De gemeente beoordeelt per aanvraag of de kosten echt noodzakelijk en bijzonder zijn en of je ze niet zelf had kunnen zien aankomen. Bijzondere bijstand kan een gift zijn of een lening.

Veelgestelde vragen over de bijstandsuitkering

Waarom verschilt mijn bijstandsuitkering per gemeente?

De landelijke normbedragen zijn voor elke gemeente in Nederland gelijk. Toch kan het totale bedrag dat je ontvangt verschillen. Dit komt doordat gemeenten eigen beleid mogen voeren op het gebied van aanvullende regelingen. Denk aan de hoogte van de individuele inkomenstoeslag (een jaarlijkse bonus voor wie langdurig van een minimuminkomen leeft) of de regels voor bijzondere bijstand. Ook de toepassing van de kostendelersnorm kan per gemeente licht verschillen.

Bouw ik vakantiegeld op met de bijstand?

Ja, ook met een bijstandsuitkering bouw je vakantiegeld op. De gemeente reserveert maandelijks een bedrag voor je. Dit wordt meestal in mei of juni in één keer uitbetaald. De netto bedragen die wij op deze pagina tonen, zijn al inclusief de maandelijkse reservering voor dit vakantiegeld.

Heb ik met een bijstandsuitkering recht op toeslagen?

Ja, zeer waarschijnlijk wel. Omdat de bijstandsuitkering een minimuminkomen is, kom je bijna altijd in aanmerking voor zorgtoeslag en huurtoeslag (als je een huurwoning hebt). Deze toeslagen moet je zelf aanvragen bij de Dienst Toeslagen. Heb je kinderen, dan heb je mogelijk ook recht op kindgebonden budget. Deze toeslagen zijn een belangrijke aanvulling op je inkomen. Lees hier meer over de zorgtoeslag 2026 en de huurtoeslag 2026.

Wat gebeurt er als ik ga samenwonen?

Als je gaat samenwonen met een partner, heeft dit grote gevolgen voor je uitkering. Je bent verplicht dit direct te melden bij de gemeente vanwege de inlichtingenplicht. De gemeente zal jullie situatie beoordelen als een gezamenlijk huishouden. De norm voor alleenstaanden vervalt en jullie komen in aanmerking voor de (hogere) norm voor gehuwden/samenwonenden. Het inkomen en vermogen van je partner telt vanaf dat moment volledig mee. Heeft je partner voldoende eigen inkomen of vermogen, dan kan het recht op bijstand volledig komen te vervallen.

Kan ik een hypotheek krijgen met een bijstandsuitkering?

Nee, in de praktijk is het onmogelijk om een hypotheek te krijgen met een bijstandsuitkering. Hypotheekverstrekkers zien een bijstandsuitkering niet als een stabiel en duurzaam inkomen. De uitkering is immers tijdelijk en bedoeld als overbrugging naar werk. Banken vereisen een vast inkomen uit arbeid voor het verstrekken van een lening voor een huis. Meer hierover lees je in ons artikel over hoeveel hypotheek je kunt krijgen.