Transitievergoeding berekenen: zo werkt de rekenregel

Inhoudsopgave

• De wettelijke rekenregel in detail
• Wat telt mee als bruto maandsalaris?
• Vaste looncomponenten
• Variabele looncomponenten
• Wat telt expliciet niet mee?
• Rekenvoorbeeld: van salarisstrook tot transitievergoeding in 2026
• De belasting op je ontslagvergoeding
• Uitzonderingen en bijzondere situaties
• Ontslag met wederzijds goedvinden
• Ernstig verwijtbaar handelen
• Faillissement en surseance
• Bereiken van de AOW-leeftijd
• Collectieve arbeidsovereenkomst (CAO)
• Veelgestelde vragen

Bij onvrijwillig ontslag heb je in Nederland vrijwel altijd recht op een financiële compensatie: de transitievergoeding. Deze vergoeding is bedoeld om de overstap naar een nieuwe baan te vergemakkelijken, bijvoorbeeld door omscholing te financieren of een periode zonder inkomen te overbruggen. De hoogte hangt af van je bruto maandsalaris en de duur van je dienstverband. Hoewel de basisregel eenvoudig is, zien wij bij Bruto-Netto.nl dat er veel vragen zijn over de details. Wat telt precies mee als salaris en hoeveel belasting betaal je erover? Gebruik onze transitievergoeding-calculator voor een snelle berekening van jouw specifieke situatie, of lees verder voor een diepgaande uitleg.

De wettelijke rekenregel in detail

Sinds de invoering van de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) is de berekening van de transitievergoeding een stuk eenvoudiger geworden. De hoofdregel is glashelder: voor elk jaar dat je in dienst was, bouw je een vergoeding op ter hoogte van een derde van je bruto maandsalaris. Het mooie van deze regeling is dat je vanaf je allereerste werkdag al rechten opbouwt. Er is geen drempel meer van een minimum aantal dienstjaren.

De berekening is ook heel precies voor de periode dat je korter dan een volledig jaar hebt gewerkt. De opbouw wordt naar rato berekend. Stel, je hebt 5 jaar en 6 maanden voor een werkgever gewerkt. Dan bereken je de vergoeding over 5,5 jaar. De formule is dan: (1/3 bruto maandsalaris) x 5,5. Zelfs een paar extra dagen tellen mee in de uiteindelijke som. De werkgever berekent dit op basis van de exacte start- en einddatum van je contract.

Wat telt mee als bruto maandsalaris?

Dit is misschien wel het belangrijkste en meest complexe onderdeel van de berekening. Veel mensen gaan uit van alleen het kale salaris op hun loonstrook, maar de wet schrijft voor dat alle vaste en voorspelbare looncomponenten moeten worden meegerekend. Een veelgemaakte fout is het vergeten van deze extra’s, wat kan leiden tot een te lage vergoeding.

Vaste looncomponenten

De basis is uiteraard je vaste bruto maandsalaris. Daarbovenop tel je de volgende onderdelen, omgerekend naar een maandelijks bedrag:

• Vakantietoeslag: In Nederland is dit standaard 8% van je bruto jaarsalaris. Voor de berekening van de transitievergoeding tel je dit bedrag mee. Je kunt je bruto maandsalaris dus vermenigvuldigen met 1,08 als je 8% vakantiegeld ontvangt. Lees hier meer over de berekening van je vakantiegeld.
• Eindejaarsuitkering of dertiende maand: Als je contractueel recht hebt op een vaste eindejaarsuitkering, telt deze volledig mee. Je deelt het jaarlijkse bedrag door twaalf en telt dit op bij je maandsalaris.
• Ploegentoeslagen en overwerkvergoeding: Ontvang je structureel een toeslag voor het werken in ploegendiensten of maak je standaard overuren die worden uitbetaald? Dan telt het gemiddelde van deze vergoedingen over de laatste twaalf maanden mee in de berekening. Een eenmalige overwerkpiek telt niet mee, het moet echt een vast patroon zijn.

Variabele looncomponenten

Ook variabele, maar niet-incidentele beloningen tellen mee. Denk hierbij aan bonussen, winstuitkeringen en variabele eindejaarsuitkeringen. Hiervoor geldt een andere referteperiode. De wet kijkt naar het gemiddelde van deze componenten over de laatste drie kalenderjaren. Heb je in de afgelopen drie jaar wisselende bonussen ontvangen? Dan neem je het totale bedrag van die drie jaar, deelt dit door 36 (maanden) en telt dit maandbedrag op bij je salarisgrondslag.

Wat telt expliciet niet mee?

Niet alles wat je van je werkgever ontvangt, is loon voor de transitievergoeding. Zaken die doorgaans buiten de berekening vallen, zijn:

• De werkgeversbijdrage aan je pensioen.
• De waarde van een auto van de zaak, tenzij deze als loon wordt gebruteerd. De bijtelling zelf is geen looncomponent voor deze berekening.
• Onkostenvergoedingen, zoals een reiskostenvergoeding of thuiswerkvergoeding, mits dit reële vergoedingen voor gemaakte kosten zijn.
• Een eenmalige uitkering bij een jubileum.

Rekenvoorbeeld: van salarisstrook tot transitievergoeding in 2026

Laten we de theorie concreet maken met een voorbeeld. Stel, Daan wordt in 2026 ontslagen. Hij heeft 7 jaar en 9 maanden bij het bedrijf gewerkt. Zijn financiële situatie ziet er als volgt uit:

• Bruto maandsalaris: € 3.800
• Vakantietoeslag: 8%
• Vaste eindejaarsuitkering: € 2.000 per jaar
• Structurele overwerkvergoeding: gemiddeld € 250 per maand over het laatste jaar

We berekenen eerst de grondslag, oftewel het relevante bruto maandsalaris.

Nu we de grondslag hebben, kunnen we de transitievergoeding berekenen. De diensttijd is 7 jaar en 9 maanden, wat we schrijven als 7,75 jaar.

De formule is: (Grondslag / 3) × aantal dienstjaren

De berekening wordt dan: (€ 4.520,67 / 3) × 7,75 = € 11.665,08

Daan heeft dus recht op een bruto transitievergoeding van € 11.665,08.

De belasting op je ontslagvergoeding

Een bruto bedrag op papier is mooi, maar wat houd je er netto aan over? De transitievergoeding wordt door de Belastingdienst gezien als ‘loon uit vroegere dienstbetrekking’ en valt onder de noemer ‘bijzonder loon’. Dit heeft twee belangrijke gevolgen.

Ten eerste wordt de vergoeding volledig belast in box 1, net als je normale salaris. De hoogte van de belasting hangt af van je totale jaarinkomen. In 2026 gelden de volgende belastingschijven voor inkomen uit werk en woning (voor niet-AOW-gerechtigden):

• Tot € 38.883: 35,75%
• Van € 38.884 tot € 78.426: 37,56%
• Boven € 78.426: 49,50%

Ten tweede, en dit is een cruciaal punt, worden er over bijzonder loon geen heffingskortingen berekend. De algemene heffingskorting en de arbeidskorting, die je maandelijks een flink belastingvoordeel op je normale salaris geven, zijn al ‘verbruikt’ door je reguliere loon. Hierdoor voelt de belastingdruk op de transitievergoeding vaak veel hoger aan. Je werkgever houdt de belasting in op basis van het zogeheten ‘bijzonder tarief’. Dit percentage is afgeleid van je jaarloon van het voorgaande jaar. Meestal komt dit neer op het tarief van de hoogste schijf waarin je inkomen valt.

Voor Daan uit ons voorbeeld, met een jaarsalaris van ruim € 50.000, zal de vergoeding waarschijnlijk tegen het tarief van 37,56% worden belast. De ingehouden loonheffing zou dan circa € 11.665,08 × 37,56% = € 4.381,31 bedragen. Netto houdt hij dan ongeveer € 7.283,77 over. De definitieve afrekening vindt plaats bij je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting. Afhankelijk van je totale inkomen en aftrekposten in dat jaar, kan het zijn dat je nog wat terugkrijgt of moet bijbetalen.

Uitzonderingen en bijzondere situaties

Hoewel de basisformule voor de meeste situaties geldt, zijn er enkele belangrijke uitzonderingen en speciale gevallen waarbij de regels anders kunnen uitpakken.

Ontslag met wederzijds goedvinden

Verreweg de meeste ontslagen in Nederland vinden plaats via een vaststellingsovereenkomst (VSO), ook wel ontslag met wederzijds goedvinden genoemd. In dat geval is de werkgever wettelijk niet verplicht om de transitievergoeding te betalen. Echter, in de praktijk is de wettelijke transitievergoeding vrijwel altijd het uitgangspunt van de onderhandelingen. Werknemers zullen immers niet snel akkoord gaan met een regeling die slechter is dan hun wettelijke recht. Vaak wordt er onderhandeld over een bedrag dat gelijk is aan, of zelfs hoger is dan de transitievergoeding, eventueel aangevuld met een budget voor juridische kosten of outplacement.

Ernstig verwijtbaar handelen

De wet opent de mogelijkheid voor een rechter om de vergoeding aan te passen als een van de partijen ‘ernstig verwijtbaar’ heeft gehandeld.

• Werknemer: Als de werknemer de reden is van het ontslag door bijvoorbeeld diefstal, fraude of het stelselmatig negeren van redelijke opdrachten, kan de rechter besluiten de transitievergoeding te verlagen of zelfs volledig te schrappen.
• Werkgever: Andersom kan ook. Als de werkgever ernstig verwijtbaar is, bijvoorbeeld door discriminatie, het creëren van een onveilige werkomgeving of het doelbewust aansturen op een arbeidsconflict, kan de rechter een extra vergoeding toekennen bovenop de transitievergoeding. Dit wordt de ‘billijke vergoeding’ genoemd.

Faillissement en surseance

Gaat je werkgever failliet, dan heb je formeel nog steeds recht op de transitievergoeding. In de praktijk is de kans dat je deze ontvangt echter zeer klein. De vergoeding is een concurrente vordering, wat betekent dat eerst de schuldeisers met voorrang (zoals het UWV en de Belastingdienst) worden betaald. Meestal is er daarna geen geld meer over voor andere vorderingen.

Bereiken van de AOW-leeftijd

Het recht op een transitievergoeding vervalt op het moment dat je de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt. De gedachte hierachter is dat je inkomen vanaf dat moment wordt gewaarborgd door de AOW-uitkering en eventueel opgebouwd pensioen. Weet je niet precies wanneer jouw AOW-leeftijd ingaat? Gebruik dan onze handige tool.

Collectieve arbeidsovereenkomst (CAO)

Soms bevat een CAO een eigen regeling die de wettelijke transitievergoeding vervangt, bijvoorbeeld in de vorm van een sociaal plan bij een reorganisatie. Dit is toegestaan, mits de voorziening in de CAO ‘gelijkwaardig’ is aan de wettelijke regeling. Dit kan bijvoorbeeld een combinatie zijn van een lagere vergoeding en een uitgebreid van-werk-naar-werktraject.

Veelgestelde vragen

Moet ik altijd zelf om de transitievergoeding vragen?

Nee, in principe niet. Als je arbeidsovereenkomst wordt beëindigd op initiatief van de werkgever, is deze wettelijk verplicht om de transitievergoeding correct te berekenen en uiterlijk een maand na het einde van het dienstverband uit te betalen. De berekening en het bruto bedrag moeten duidelijk vermeld worden op de eindafrekening. Betaalt je werkgever niet of te laat? Stuur dan zo snel mogelijk een schriftelijk verzoek en schakel eventueel juridische hulp in.

Is de transitievergoeding belast?

Ja, de transitievergoeding is volledig belast als inkomen uit werk. Je werkgever houdt loonheffing in volgens het bijzonder tarief, wat vaak hoger is dan je gewend bent omdat er geen heffingskortingen op worden toegepast. Het netto bedrag dat je ontvangt, is dus aanzienlijk lager dan het bruto bedrag. Met onze bruto-netto calculator kun je een goede inschatting maken van de netto uitkering.

Geldt de vergoeding ook bij een tijdelijk contract?

Jazeker. Dit is een belangrijke wijziging sinds de WAB. Ook als een tijdelijk contract afloopt en op initiatief van de werkgever niet wordt verlengd, heb je recht op een transitievergoeding. De berekening is exact hetzelfde: een derde maandsalaris per dienstjaar, berekend over de totale duur van het dienstverband (ook als dit uit meerdere opeenvolgende contracten bestond).

Wat kan ik met de transitievergoeding doen?

Hoewel de vergoeding bedoeld is voor de ’transitie’ naar nieuw werk, ben je volledig vrij in hoe je het geld besteedt. Je kunt het gebruiken voor omscholing, een outplacementtraject of als financiële buffer. Maar je mag het ook gebruiken om je hypotheek extra af te lossen, te beleggen of voor een consumptieve aankoop. De Belastingdienst stelt geen eisen aan de besteding, de belastingheffing vindt altijd plaats op het moment van uitkeren.

Heeft de transitievergoeding invloed op mijn WW-uitkering?

Nee, de transitievergoeding staat los van je recht op een WW-uitkering. Het ontvangen van de vergoeding heeft geen invloed op de start, de hoogte of de duur van je WW. Het UWV beschouwt de transitievergoeding niet als inkomen dat in mindering moet worden gebracht op je uitkering. De reden van je ontslag is uiteraard wel van belang voor je recht op WW. Als je bijvoorbeeld op staande voet bent ontslagen wegens ernstig verwijtbaar handelen, heb je doorgaans geen recht op WW.

De transitievergoeding is een belangrijk financieel vangnet bij ontslag. De basisregel is eenvoudig, maar de details rondom de salariscomponenten en de fiscale afhandeling bepalen uiteindelijk wat je op je rekening krijgt. Een goede voorbereiding en een nauwkeurige controle van de eindafrekening zijn daarom essentieel. Voor andere financiële berekeningen, van hypotheek tot netto inkomen, kun je terecht bij onze verzameling rekentools.