Belasting over extra inkomen berekenen

Inhoudsopgave

• Hoe werkt de belasting op extra inkomen?
• Het effect van belastingschijven en heffingskortingen
• De belastingschijven van 2026
• De afbouw van heffingskortingen: de verborgen belasting
• Rekenvoorbeeld: een bonus van € 5.000 bruto
• Verschillende soorten extra inkomen
• Bonus, dertiende maand en winstuitkering
• Vakantiegeld
• Overwerk
• Loonsverhoging
• Transitievergoeding (ontslagvergoeding)
• Extra inkomen als zzp’er naast loondienst
• Gevolgen voor toeslagen en hypotheek

Krijg je een bonus, loonsverhoging of ander extra inkomen? Met deze tool zie je meteen hoeveel daarvan netto overblijft.

Hoe werkt de belasting op extra inkomen?

Wanneer je een extra bedrag bovenop je normale salaris ontvangt, zoals een bonus, vakantiegeld of uitbetaalde overuren, zie je op je loonstrook dat hierover een hoog percentage belasting wordt ingehouden. Dit wordt vaak het ‘bijzonder tarief’ genoemd. Veel mensen schrikken hiervan en denken dat de Belastingdienst extra inkomen zwaarder bestraft. Dat is gelukkig een misverstand.

In Nederland hebben we geen apart belastingtarief voor bonussen of overwerk. Al je inkomen uit werk en woning wordt in box 1 bij elkaar opgeteld en tegen dezelfde progressieve tarieven belast. Je reguliere salaris vult als het ware de onderste belastingschijven, en elke extra euro die je verdient, komt daarbovenop. Die extra euro wordt dus belast in de hoogste schijf die jouw totale inkomen bereikt. Je werkgever houdt hier alvast rekening mee door een hoger percentage in te houden, zodat je achteraf niet hoeft bij te betalen.

Het effect van belastingschijven en heffingskortingen

De uiteindelijke belastingdruk op een extraatje wordt door twee belangrijke elementen bepaald: de belastingschijven en de afbouw van heffingskortingen. Vooral dat laatste zorgt vaak voor een onverwacht hoge belasting.

De belastingschijven van 2026

Het Nederlandse belastingstelsel is progressief: hoe meer je verdient, hoe hoger het percentage belasting dat je over een deel van je inkomen betaalt. Voor 2026 gelden voor mensen die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt de volgende tarieven in box 1:

• Schijf 1: tot en met een inkomen van € 38.883 betaal je 35,75% belasting.
• Schijf 2: over het deel van je inkomen tussen € 38.884 en € 78.426 betaal je 37,56% belasting.
• Schijf 3: over al het inkomen boven de € 78.426 betaal je 49,50% belasting.

Een bonus of loonsverhoging wordt dus belast tegen het tarief van de hoogste schijf waarin jouw inkomen valt. Verdien je bijvoorbeeld € 40.000 per jaar, dan valt je extra inkomen direct in de tweede schijf met een tarief van 37,56%. Meer details over de opbouw van de schijven vind je in ons uitgebreide artikel over de belastingschijven 2026.

De afbouw van heffingskortingen: de verborgen belasting

Dit is waar het voor de meeste mensen ingewikkeld wordt. Naast de belastingschijven heb je ook recht op heffingskortingen. Dit zijn kortingen op het bedrag dat je aan belasting moet betalen. De twee belangrijkste voor werkenden zijn de algemene heffingskorting en de arbeidskorting. Het addertje onder het gras is dat deze kortingen lager worden naarmate je inkomen stijgt. Deze afbouw werkt als een soort verkapte extra belasting.

• Algemene heffingskorting: Deze is in 2026 maximaal € 3.115. Vanaf een inkomen van € 29.736 wordt deze korting stapsgewijs afgebouwd, tot hij bij een inkomen van € 78.426 volledig nul is.
• Arbeidskorting: Deze korting voor werkenden is in 2026 maximaal € 5.685. Vanaf een inkomen van € 45.592 wordt deze korting ook afgebouwd, met een percentage van 6,51%. Bij een inkomen van € 132.920 is de arbeidskorting nul.

Elke extra euro die je verdient boven deze inkomensgrenzen, zorgt er dus niet alleen voor dat je schijfbelasting betaalt, maar ook dat je een stukje van je heffingskorting verliest. De combinatie van deze twee effecten bepaalt de werkelijke, marginale belastingdruk. Meer over de precieze werking lees je in ons artikel over heffingskorting en arbeidskorting.

Rekenvoorbeeld: een bonus van € 5.000 bruto

Laten we de theorie concreet maken met een voorbeeld. Stel, je hebt in 2026 een jaarsalaris van € 48.000 en je krijgt een eenmalige bonus van € 5.000. Je totale jaarinkomen komt daarmee op € 53.000.

Je inkomen valt in de tweede belastingschijf (37,56%). Tegelijkertijd valt je inkomen in de afbouwzones van zowel de algemene heffingskorting als de arbeidskorting. De effectieve belasting op je bonus is de som van deze drie effecten:

1. Belastingtarief schijf 2: 37,56%
2. Afbouw algemene heffingskorting: circa 6,40%
3. Afbouw arbeidskorting: 6,51%

De totale marginale druk op je bonus is dus ongeveer 37,56% + 6,40% + 6,51% = 50,47%. Van je bruto bonus van € 5.000 houd je dus netto ongeveer € 2.476,50 over. De tabel hieronder laat de precieze berekening zien van de extra belasting die je betaalt door de bonus.

Let op: dit is een vereenvoudigd voorbeeld. De exacte bedragen op je loonstrook kunnen afwijken door pensioenpremies en andere inhoudingen.

Verschillende soorten extra inkomen

Niet elk extra inkomen is hetzelfde. Hieronder bespreken we de meest voorkomende vormen.

Bonus, dertiende maand en winstuitkering

Dit zijn eenmalige uitkeringen die volledig worden meegeteld voor de inkomstenbelasting in box 1. Je werkgever past hierop het bijzonder tarief toe. De uiteindelijke afrekening vindt plaats bij je jaarlijkse belastingaangifte.

Vakantiegeld

Ook vakantiegeld is een vorm van loon en wordt belast via het bijzonder tarief. Het bedraagt wettelijk minimaal 8% van je bruto jaarsalaris. Omdat het in één keer wordt uitbetaald, lijkt de inhouding hoog. Met onze tool kun je precies zien wat je netto vakantiegeld is.

Overwerk

Uitbetaalde overuren zijn fiscaal gezien identiek aan een bonus. Het is extra inkomen dat bovenop je reguliere salaris komt en dus zwaar belast wordt op de loonstrook van die maand. Als je structureel veel overwerkt, kan dit je jaarinkomen flink verhogen.

Loonsverhoging

Een loonsverhoging is een structurele verandering van je inkomen. Het is geen eenmalige uitkering. Je salarisadministratie zal de maandelijkse loonheffing hierop aanpassen. Hoewel het effect per maand minder groot lijkt dan bij een bonus, geldt op jaarbasis hetzelfde principe: je totale inkomen stijgt, waardoor je mogelijk in een hogere schijf terechtkomt en je heffingskortingen sneller worden afgebouwd.

Transitievergoeding (ontslagvergoeding)

Een transitievergoeding is een bruto bedrag dat je bij ontslag ontvangt. Ook dit bedrag wordt volledig belast in box 1. Omdat het vaak om een aanzienlijk bedrag gaat, kan dit je inkomen in één klap in de hoogste belastingschijf van 49,50% duwen. Lees hier meer over hoe de berekening van de transitievergoeding werkt.

Extra inkomen als zzp’er naast loondienst

Heb je naast je baan in loondienst ook inkomsten als zzp’er? Dan wordt je winst uit onderneming opgeteld bij je salaris. Je betaalt hierover inkomstenbelasting en de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw), die in 2026 4,85% bedraagt. Als je voldoet aan het urencriterium, heb je mogelijk recht op ondernemersaftrekposten zoals de zelfstandigenaftrek (€ 1.200 in 2026). Dit kan de belastingdruk verlagen. Gebruik onze zzp-rekentool om een goede schatting te maken.

Gevolgen voor toeslagen en hypotheek

Een hoger inkomen heeft niet alleen fiscale gevolgen. Wij zien vaak dat lezers vergeten te kijken naar de impact op toeslagen en de hypotheek.

Een hoger toetsingsinkomen kan leiden tot lagere of zelfs geen zorgtoeslag, huurtoeslag of kinderopvangtoeslag. Een bruto bonus van € 2.000 kan er netto misschien maar € 1.000 opleveren, terwijl je tegelijkertijd honderden euro’s aan toeslagen misloopt. Het is dus verstandig om na een loonsverhoging of bonus direct je nieuwe inkomen door te geven aan de Dienst Toeslagen om terugvorderingen te voorkomen.

Voor je hypotheek kan extra inkomen juist gunstig zijn. Een structurele loonsverhoging verhoogt je toetsinkomen, waardoor je meer kunt lenen. Een eenmalige bonus wordt door hypotheekverstrekkers wisselend behandeld. Soms wordt een deel meegenomen in de berekening, maar vaak alleen als deze structureel van aard is. Wil je weten wat jouw mogelijkheden zijn? Lees dan ons artikel over hoeveel hypotheek je kunt krijgen.

Waarom houdt mijn werkgever zoveel belasting in op mijn bonus?

Je werkgever is verplicht om een zogenoemd ‘bijzonder tarief’ toe te passen op eenmalige uitkeringen zoals een bonus. Dit is een voorzorgsmaatregel om te voorkomen dat je aan het einde van het jaar belasting moet bijbetalen. Het tarief is een schatting gebaseerd op je jaarsalaris. De definitieve berekening van de verschuldigde belasting vindt plaats bij je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting. Heb je te veel betaald via het bijzonder tarief? Dan krijg je dit bedrag vanzelf terug van de Belastingdienst.

Is het waar dat extra werken niet loont?

Fiscaal gezien loont extra werken altijd: je houdt er netto altijd iets aan over. Het is een hardnekkige mythe dat je er op achteruit kunt gaan. Wel is het zo dat de marginale belastingdruk, de belasting over je laatst verdiende euro, erg hoog kan zijn. Door de combinatie van het schijventarief en de afbouw van heffingskortingen kan dit oplopen tot boven de 50%. De netto opbrengst van overuren of een bonus kan daardoor tegenvallen, maar je gaat er nooit op achteruit.

Kan ik de belasting op een ontslagvergoeding verminderen?

De mogelijkheden om de belastingdruk op een hoge transitievergoeding te verlagen zijn beperkt. Vroeger bestonden er meer opties, maar die zijn grotendeels afgeschaft. Een van de weinige overgebleven opties is het benutten van je jaarruimte of reserveringsruimte voor een extra storting in een lijfrenteproduct. Hiermee stel je de belastingheffing uit tot je pensioen, wanneer je inkomen en dus je belastingtarief waarschijnlijk lager zijn. Voor grote bedragen is het altijd verstandig om financieel advies in te winnen.

Gerelateerde rekentools

• Bruto-netto calculator
• Netto naar bruto
• Transitievergoeding
• Hypotheek op salaris
• Alle rekentools →